زمينه و هدف: امروزه بر مبناي تحقيقات علمي كه در استفاده فراگير از زعفران در طب سنتي و گياهي انجام شده، خواص متعدد اين گياه و اثربخشي تركيبات مؤثر آن توجه بسياري از محققان شركتهاي داروسازي و دستاندركاران علم پزشكي را به خود جلب نموده است. مطالعه حاضر با هدف بررسي تأثير شركت در فرايند برداشت و فرآوري زعفران بر سقط جنين خانمهاي باردار در جمعيت تحت پوشش پايگاه تحقيقات جمعيتي شهر گناباد انجام شد.
روش بررسي: در اين مطالعه توصيفي- تحليلي كه در فصل برداشت زعفران (آذرماه82) انجام شد، تمامي خانمهاي باردار بين هفته اول تا بيستم حاملگي كه سالهاي قبل همگي در برداشت و كار در مزارع زعفران شركت داشتند، مورد بررسي قرار گرفتند. اطلاعات اوليه از طريق پرسشنامه كسب گرديد؛ سپس اين افراد به دو گروه مورد و شاهد تقسيم شدند؛ به نحوي كه از نظر تحصيلات، سن، هفته حاملگي و شغل تا حد امكان و مقدور همگن شدند. افراد گروه مورد مانند سالهاي قبل ميتوانستند در فرايند برداشت زعفران به روال معمول شركت كنند ولي افراد گروه شاهد از اين كار منع شدند. افراد گروه شاهد، ضمن دريافت ماسك، آموزشهاي لازم را در يك جلسه گروهي دريافت كردند؛ در ضمن انجام پژوهش نيز به طور مرتب از منازل بازديـد و معـاينات دورهاي توسط متخصص زنان و زايمـان براي افراد هر دو گروه انجام شد. دادههاي جمعآوريشده، با استفاده از آمار توصيفي و استنباطي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند.
يافتهها: ميزان سقط در گروه مورد 5/10 % بود؛ در گروه شاهد هيچ مورد سقطي اتفاق نيفتاد؛ Kendal- b از نظر ميزان سقط، اختلاف معنيداري را بين دو گروه نشان داد (035/0=P)؛ به عبارت ديگر درصد سقط افرادي كه با زعفران مواجه بودند، بيشتر از افرادي بود كه با زعفران مواجه نبودند.
نتيجهگيري: با توجه به يافتههاي اين بررسي و اهميت سلامت زنان و مادران كه تضمينكننده سلامت ساير افراد خانواده نيز ميباشد، پيشنهاد ميگردد شرايطي فراهم گردد تا خانمهاي باردار در فصل برداشت زعفران هيچگونه تماسي با آن نداشته باشند تا از سقط جنين در آنها جلوگيري گردد. اين شرايط ميتواند آموزش همگاني از طريق رسانهها و وسايل ارتباط جمعي مانند صدا و سيما و آموزشهاي گروهي از طريق مراكز بهداشتي- درماني، تدوين جزوههاي درسي براي دبيرستانهاي مناطق زير كشت زعفران و پرداخت دستمزد يا كمك هزينه زندگي به زنان باردار نيازمند كار در اين فصل باشد.